Ҷавонон қисми аз ҳама фаъол, нерӯманд ва умедбахши ҷомеа мебошанд. Ҳар як давлату миллат ба ҷавонони худ такя мекунад, зеро пешрафти иқтисодӣ, иҷтимоӣ, фарҳангӣ ва сиёсии кишвар аз дониш, маърифат ва фаъолияти онҳо вобаста аст. Ҷавонон нерӯе ҳастанд, ки метавонанд ҷомеаро ба сӯи рушд ва пешрафт раҳнамоӣ намоянд. Аз ин рӯ, дар тамоми ҷаҳон ба масъалаи тарбия, таълим ва дастгирии ҷавонон диққати махсус дода мешавад.
Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон низ ҷавонон ҳамчун қишри муҳимми ҷомеа эътироф гардидаанд. Давлат барои таҳсил, омӯзиши касб, рушди истеъдод ва фаъолияти ҷавонон шароити мусоид фароҳам овардааст. Имрӯз ҷавонони тоҷик дар соҳаҳои гуногун – илм, техника, тиб, фарҳанг, варзиш ва соҳибкорӣ фаъолона иштирок намуда, барои ободии Ватан саҳми арзанда мегузоранд.
Ҷавонон қувваи асосии пешбарандаи ҷомеа ба ҳисоб мераванд. Ҳар як тағйироту пешрафт бе иштироки ҷавонон ғайриимкон аст. Ҷавонон бо нерӯи ҷисмонӣ, фикрҳои нав ва ҷаҳонбинии муосири худ метавонанд ҷомеаро рушд диҳанд.
Имрӯз ҷавонон дар ҳаёти сиёсӣ ва иҷтимоии кишвар низ фаъол мебошанд. Онҳо дар чорабиниҳои фарҳангӣ, корҳои ҷамъиятӣ, озмунҳо ва барномаҳои давлатӣ иштирок мекунанд. Бисёр ҷавонон бо дониш ва қобилияти худ дар сатҳи байналмилалӣ Тоҷикистонро муаррифӣ менамоянд.
Ҳамчунин ҷавонон дар пешрафти иқтисоди кишвар нақши муҳим доранд. Ҷавонони соҳибкасб ва соҳибкор метавонанд ҷойҳои нави корӣ таъсис диҳанд ва барои баланд гардидани сатҳи зиндагии мардум саҳм гузоранд.
Имрӯз ҷаҳон босуръат рушд мекунад ва барои ҳамқадам будан бо замон дониш ва маърифат зарур аст. Ҷавонони имрӯз бояд илм омӯзанд, забонҳои хориҷиро аз худ намоянд ва технологияҳои муосирро омӯзанд.
Илм инсонро ба роҳи дуруст роҳнамоӣ мекунад. Ҷавони донишманд метавонад барои ҷомеа нафъ расонад ва мушкилоти замонро ҳал намояд. Аз ҳамин сабаб омӯзгорон ва падару модарон бояд ҷавононро ба донишомӯзӣ ҳидоят кунанд.
Имрӯз дар Тоҷикистон барои ҷавонон имкониятҳои зиёди таҳсил мавҷуданд. Мактабҳо, донишгоҳҳо, литсейҳо ва марказҳои омӯзишӣ барои баланд бардоштани савияи дониши ҷавонон фаъолият мекунанд. Ҳамчунин бисёр ҷавонон дар хориҷи кишвар таҳсил намуда, баъдан барои рушди Ватан хизмат мекунанд.
Тарбияи ҷавонон яке аз масъалаҳои муҳимми ҷомеа мебошад. Агар ҷавонон тарбияи хуб гиранд, онҳо шахсони боодоб, ватандӯст ва масъулиятшинос мегарданд. Дар тарбияи ҷавонон оила, мактаб ва ҷомеа нақши калон доранд.
Падару модар аввалин тарбиятгарони фарзанд мебошанд. Муносибати хуб, меҳрубонӣ ва назорати дуруст метавонад ҷавононро ба роҳи рост ҳидоят намояд. Омӯзгорон низ дар ташаккули ҷаҳонбинии ҷавонон саҳми калон доранд. Онҳо бояд ҷавононро ба дӯст доштани илм, эҳтироми калонсолон ва ҳифзи арзишҳои миллӣ тарбия намоянд.
Имрӯз масъалаи тарбияи ахлоқии ҷавонон хеле муҳим аст. Ҷавонон бояд ростқавл, меҳнатдӯст ва бофарҳанг бошанд. Одобу ахлоқи нек инсонро дар ҷомеа соҳибэҳтиром мегардонад.
Ватан барои ҳар инсон азиз аст. Ҷавонон бояд Ватани худро дӯст доранд ва барои ҳифзи он ҳамеша омода бошанд. Ватандӯстӣ аз эҳтиром ба забон, фарҳанг, таърих ва анъанаҳои миллӣ оғоз мегардад.
Ҷавонони тоҷик бояд аз таърихи пурифтихори миллати худ огоҳ бошанд. Қаҳрамонони миллат барои ҳифзи истиқлол ва озодии кишвар ҷоннисорӣ кардаанд. Аз ин рӯ, ҷавонон бояд сулҳу ваҳдатро қадр намоянд ва барои ободии Тоҷикистон саҳм гузоранд.
Имрӯз хизмат дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳ низ вазифаи муқаддаси ҷавонон ба ҳисоб меравад. Артиши миллӣ кафили амният ва оромии давлат мебошад. Ҷавонон бо хизмати содиқона метавонанд қарзи шаҳрвандии худро адо намоянд.
Дар асри XXI технология ва интернет қисми муҳимми зиндагии инсон гардидааст. Имрӯз ҷавонон аз телефонҳои мобилӣ, компютер ва шабакаҳои иҷтимоӣ васеъ истифода мебаранд. Технология метавонад барои омӯзиш ва рушди шахсият хеле муфид бошад.
Бо ёрии интернет ҷавонон метавонанд донишҳои нав омӯзанд, китоб хонанд ва бо ҷаҳон робита барқарор намоянд. Аммо истифодаи нодурусти технология метавонад таъсири манфӣ низ расонад. Баъзе ҷавонон вақти зиёди худро дар шабакаҳои иҷтимоӣ беҳуда мегузаронанд.
Аз ин рӯ, ҷавонон бояд технологияро оқилона истифода баранд. Интернет бояд воситаи донишомӯзӣ ва рушди фикрӣ бошад, на сабаби беҳудагузаронии вақт.
Бо вуҷуди имкониятҳои зиёд, ҷавонон имрӯз бо баъзе мушкилот рӯ ба рӯ мешаванд. Яке аз масъалаҳои муҳим бекорӣ мебошад. Баъзе ҷавонон пас аз хатми донишгоҳ ҷойи кор пайдо карда наметавонанд.
Масъалаи дигар муҳоҷирати меҳнатӣ аст. Бисёр ҷавонон барои пайдо кардани кор ба хориҷи кишвар мераванд. Гарчанде муҳоҷират метавонад вазъи иқтисодиро беҳтар созад, аммо дур мондан аз оила ва Ватан мушкилоти худро дорад.
Ҳамчунин баъзе ҷавонон ба амалҳои нодуруст, аз ҷумла ҷинояткорӣ, нашъамандӣ ва гурӯҳҳои ифротӣ ҷалб мешаванд. Ин ҳолат барои ҷомеа хеле хатарнок аст. Барои пешгирии чунин мушкилот тарбияи дуруст ва баланд бардоштани маърифати ҷавонон муҳим мебошад.
Аз ин рӯ, Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба ҷавонон диққати махсус медиҳад. Қонунҳо ва барномаҳои давлатӣ барои дастгирии ҷавонон қабул шудаанд. Ҳар сол дар кишвар озмунҳо, форумҳо ва чорабиниҳои гуногун баргузор мегарданд.
Стипендияҳо, грантҳо ва квотаҳои президентӣ низ барои ҷавонони болаёқат имконияти хуб фароҳам меоранд. Дар баробари ин, сохтмони мактабҳо, донишгоҳҳо ва марказҳои варзишӣ барои рушди ҷавонон мусоидат мекунад.
Имрӯз ҷавонони тоҷик дар мусобиқаҳои байналмилалӣ иштирок намуда, парчами Тоҷикистонро баланд мебардоранд. Ин нишон медиҳад, ки ҷавонони мо қобилият ва истеъдоди баланд доранд.
Азбаски фарҳанг оинаи миллат аст, ҷавонон бояд фарҳанг ва арзишҳои миллиро ҳифз намоянд. Забони модарӣ, либоси миллӣ, мусиқӣ ва расму ойинҳои халқӣ мероси гаронбаҳои миллатанд. Имрӯз баъзе ҷавонон ба фарҳанги бегона зиёд пайравӣ мекунанд ва арзишҳои миллиро фаромӯш месозанд. Барои ҳамин омӯзиши фарҳанги миллӣ хеле муҳим аст. Ҷавонон бояд ба театру китобхонаҳо раванд, китоб хонанд ва аз таърихи миллат огоҳ бошанд. Фарҳанги баланд инсонро соҳибмаърифат ва боодоб мегардонад. Ҷомеае, ки ҷавонони фарҳангӣ дорад, ҳамеша пешрафта хоҳад буд.
Варзиш барои саломатӣ ва тарбияи ҷавонон аҳамияти калон дорад. Ҷавонони варзишгар ҷисман солим ва рӯҳан қавӣ мешаванд. Варзиш инчунин ҷавононро ба интизом ва сабру таҳаммул одат медиҳад.
Дар Тоҷикистон солҳои охир ба рушди варзиш диққати зиёд дода мешавад. Варзишгоҳҳо ва марказҳои варзишӣ сохта шуда, барои ҷавонон шароити хуб муҳайё гардидааст. Варзишгарони тоҷик дар мусобиқаҳои ҷаҳонӣ иштирок намуда, соҳиби медалҳо мегарданд. Ҷавонон бояд ба тарзи ҳаёти солим риоя намоянд ва аз одатҳои бад дурӣ ҷӯянд. Саломатӣ сарвати бузургтарини инсон мебошад.
Хулоса, ҷавонон ояндаи миллат ва нерӯи пешбарандаи ҷомеа мебошанд. Пешрафти ҳар як давлат аз дониш, фарҳанг, ахлоқ ва фаъолияти ҷавонон вобаста аст. Аз ин рӯ, ҷавонон бояд ҳамеша барои омӯзиши илм, рушди ҷаҳонбинӣ ва хизмати содиқона ба Ватан кӯшиш намоянд. Ҷавонони имрӯз бояд ватандӯст, донишманд, меҳнатдӯст ва бофарҳанг бошанд. Танҳо дар ҳамин сурат онҳо метавонанд барои пешрафти Тоҷикистон саҳми арзанда гузоранд. Ҳар як ҷавон бояд дарк намояд, ки ояндаи кишвар дар дасти ӯст. Агар ҷавонон бо иродаи қавӣ ва нияти нек фаъолият кунанд, Тоҷикистон ба кишвари боз ҳам пешрафта ва обод табдил хоҳад ёфт.
Изатуллозода Зебонисо,
омӯзгори факултети технологияҳои рақамӣ ва ҳифзи иттилоот
