Наимзода Бекмурод 4 сентябри соли 1987 дар деҳаи Деҳқонободи Ҷамоати деҳоти Истиқлол, ноҳияи Қумсангир (ҳоло ноҳияи Ҷайҳун)-и Ҷумҳурии Тоҷикистон таваллуд шудааст.
Соли 2007 ба факултети иқтисод ва баҳисобгирии бухгалтерии Донишгоҳи давлатии Қӯрғонтеппа ба номи Носири Хусрав, аз рӯйи ихтисоси «Баҳисобгирии бухгалтерӣ, таҳлил ва аудит» дохил шуда, соли 2012 онро бомуваффақият хатм намудааст ва соҳиби тахассуси иқтисодчӣ гардидааст.
Фаъолияти меҳнатии худро моҳи сентябри соли 2012 ба ҳайси омӯзгори кафедраи назарияи иқтисод ва молияи факултети иқтисод ва баҳисобгирии бухгалтерии Донишгоҳи давлатии Қӯрғонтеппа ба номи Носири Хусрав оғоз намудааст. Дар давраи фаъолияти омӯзгории худ аз фанҳои назарияи иқтисод, молия, иқтисоди корхона, баҳисобгирии бухгалтерӣ, баҳисобгирии молиявӣ ва асосҳои соҳибкорӣ ба донишҷӯён дарс гуфта, дар омода намудани мутахассисони соҳаи иқтисодиёт саҳм гузоштааст.
Фаъолияти меҳнатӣ ва роҳбарӣ
- Солҳои 2012–2017 — омӯзгори кафедраи назарияи иқтисод ва молияи Донишгоҳи давлатии Қӯрғонтеппа ба номи Носири Хусрав.
- Солҳои 2018–2019 — муовини декан оид ба тарбияи факултети менеҷменти Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав.
- Солҳои 2020–2021 — мудири кафедраи молияи факултети молиявию иқтисодии Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав.
- Солҳои 2021–2023 — мудири кафедраи назарияи иқтисодии факултети молиявию иқтисодии Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав.
- Солҳои 2023–2026 — мудири кафедраи менеҷмент ва ташкили сайёҳии факултети менеҷмент ва идораи сайёҳии Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав.
- Аз 7 октябри соли 2026 то инҷониб — декани факултети менеҷмент ва идораи сайёҳии Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав.
Дар давраи фаъолияти меҳнатӣ дар вазифаҳои омӯзгорӣ ва роҳбарикунанда барои рушди раванди таълиму тарбия, такмили фаъолияти таълимӣ ва илмӣ, баланд бардоштани сифати омодасозии мутахассисон ва таҳкими фаъолияти сохторҳои донишгоҳӣ саҳм гузоштааст.
Фаъолияти илмӣ ва эҷодӣ
Наимзода Бекмурод ба масъалаҳои назарияи иқтисодӣ, молия, низоми андозу бонкдорӣ, сармоягузорӣ, рушди соҳибкорӣ, маркетинг ва менеҷмент, инчунин рушди иқтисоди миллӣ таваҷҷуҳи илмӣ зоҳир намудааст.
25 январи соли 2020 дар Шӯрои диссертатсионии назди Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон рисолаи илмии худро дифоъ намуда, сазовори дараҷаи илмии номзади илмҳои иқтисодӣ гардидааст.
Дар давраи фаъолияти илмӣ ва омӯзгории худ муаллиф ва ҳаммуаллифи зиёда аз 60 мақолаи илмӣ, илмию методӣ ва илмӣ-оммавӣ, инчунин 8 монография мебошад. Асарҳои илмии ӯ масъалаҳои муҳими рушди низоми молиявӣ, андозу бонкдорӣ, сармоягузорӣ, соҳибкорӣ ва иқтисоди миллиро фаро мегиранд.
Аз ҷумла, дар ҳаммуаллифӣ монографияҳои зеринро ба нашр расонидааст:
- «Системаи молиёт ва бонкдорӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» (Қӯрғонтеппа, 2014).
- «Таснифоти баъзе аз мафҳумҳои системаи молиёт ва бонкдорӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» (Қӯрғонтеппа, 2014).
- «Рушди иқтисоди миллӣ: стратегия, проблема, вазифа ва мулоҳизаҳо» (Душанбе, «Ирфон», 2016).
- «Фарҳанги истилоҳоти иқтисод, молия, буҷет, бонкдорӣ ва қарз дар қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон» (Қӯрғонтеппа, 2016).
- «Сармоягузориҳои хориҷӣ, зарурат ва дурнамои он дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» (Душанбе, «Ирфон», 2016).
- «Рушди самтҳои асосии афзалиятноки соҳаи кишоварзӣ — омили муҳими таъмини амнияти озуқаворӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» (Душанбе, «Эр-граф», 2017).
- «Омӯзиши илмҳои маркетинг ва менеҷмент — омилҳои муҳими рушди истеҳсолоти ватанӣ» (Душанбе, «Ирфон», 2017).
- «Рушди соҳибкории хурд ва миёна дар соҳаи кишоварзӣ (дар мисоли вилояти Хатлон)» (Бохтар, 2021).
Мавзуъ ва муҳтавои асарҳои илмии номбурда аз доираи васеи таваҷҷуҳоти илмии ӯ шаҳодат дода, ба омӯзиши равандҳои иқтисодӣ, муайян намудани мушкилоти рушди соҳаҳои алоҳида ва ҷустуҷӯи роҳҳои такмили механизмҳои иқтисодию ташкилии фаъолияти субъектҳои хоҷагидорӣ равона шудаанд.
Вазъи оилавӣ
Оиладор буда, соҳиби чор фарзанд мебошад.
ТАЪРИХИ ТАШАККУЛ ВА РУШДИ ФАКУЛТЕТИ МЕНЕҶМЕНТ ВА ИДОРАИ САЙЁҲӢ
МУҚАДДИМА
Факултети менеҷмент ва идораи сайёҳии Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав яке аз сохторҳои таълимӣ, илмӣ ва ташкилии муассиса ба ҳисоб рафта, дар омодасозии мутахассисони соҳибихтисос барои соҳаҳои менеҷмент, иқтисодиёт, идоракунии давлатӣ, фаъолияти сайёҳӣ, ҷуғрофияи иқтисодӣ ва дигар самтҳои ба онҳо алоқаманди иқтисоди миллӣ саҳми муҳим мегузорад. Фаъолияти факултет ба ташаккули донишҳои муосири назариявӣ, рушди малакаҳои касбӣ, баланд бардоштани иқтидори илмӣ ва омодасозии кадрҳои рақобатпазир барои бозори меҳнат равона гардидааст.
Дар шароити тағйирёбии муносибатҳои иқтисодӣ, рушди соҳибкорӣ, густариши бозори хизматрасониҳо, рақамикунонии равандҳои идоракунӣ ва афзоиши талабот ба мутахассисони дорои салоҳиятҳои муосир нақши муассисаҳои таҳсилоти олии касбӣ дар таъмини рушди устувори иқтисодию иҷтимоии кишвар пайваста меафзояд. Аз ин лиҳоз, фаъолияти факултет на танҳо аҳамияти таълимӣ, балки арзиши муҳими иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва институтсионалӣ низ дорад.
Таърихи ташаккул ва рушди факултети менеҷмент ва идораи сайёҳӣ таҷассумгари раванди такмили сохтори таълимӣ, густариши ихтисосҳои касбӣ, ташаккули иқтидори кадрӣ ва мутобиқсозии низоми омодасозии мутахассисон ба талаботи замони муосир мебошад. Омӯзиши таърихи факултет имкон медиҳад, ки марҳилаҳои асосии ташаккули он муайян карда шуда, саҳми сохторҳои таълимӣ ва илмии он дар рушди донишгоҳ ва низоми таҳсилоти олии касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон арзёбӣ гардад.
- ТАЪРИХИ ТАШАККУЛИ ФАКУЛТЕТИ МЕНЕҶМЕНТ ВА ИДОРАИ САЙЁҲӢ
Заминаҳои ташаккули факултети менеҷмент ва идораи сайёҳӣ бо рушди низоми таҳсилоти олии иқтисодӣ ва идоракунӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон, инчунин зарурати омодасозии мутахассисони касбӣ барои соҳаҳои гуногуни иқтисоди миллӣ алоқаманд мебошанд. Рушди муносибатҳои бозорӣ, ташаккули субъектҳои соҳибкорӣ, афзоиши талабот ба кадрҳои соҳаи идоракунӣ ва васеъ гардидани доираи хизматрасониҳо ба зарурати такмили сохтори таълимӣ ва таъсиси ихтисосҳои нави касбӣ замина фароҳам оварданд.
Марҳилаи ибтидоии ташаккули сохтори таълимии марбут ба факултет ба фаъолияти сохторҳои иқтисодии донишгоҳ иртибот дошта, тибқи маълумоти таърихии мавҷуда, бо фармони мушовараи Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 20 январи соли 1998, таҳти №25, заминаҳои ташкилии фаъолияти сохтори дахлдори таълимӣ дар ҳайати факултети иқтисодӣ муайян гардидаанд.
Ин давраро метавон марҳилаи ташаккули заминаҳои институтсионалии омодасозии мутахассисон дар соҳаҳои иқтисодиёт ва идоракунӣ арзёбӣ намуд. Дар ин марҳила масъалаҳои такмили барномаҳои таълимӣ, муайян намудани самтҳои афзалиятноки омодасозии кадрҳо ва мутобиқ намудани мазмуни таълим ба талаботи тағйирёбандаи иқтисодиёт аҳамияти махсус пайдо карданд.
Дар раванди таҳаввулоти иқтисодию иҷтимоии кишвар зарурати омодасозии мутахассисоне ба миён омад, ки на танҳо донишҳои назариявии иқтисодӣ дошта бошанд, балки қобилияти таҳлили вазъи бозор, банақшагирии фаъолияти ташкилотҳо, қабули қарорҳои идоракунӣ, ташкили фаъолияти соҳибкорӣ ва истифодаи усулҳои муосири идоракуниро низ соҳиб бошанд.
Ҳамзамон, афзоиши аҳамияти соҳаи хизматрасонӣ, густариши фаъолияти субъектҳои соҳибкорӣ ва ташаккули заминаҳои рушди сайёҳӣ зарурати таъсиси сохтори махсусгардонидашудаи таълимиро тақвият бахшиданд. Ин раванд барои ташаккули факултете, ки самтҳои менеҷмент, иқтисодиёт ва идораи сайёҳиро дар бар мегирад, заминаи мусоид фароҳам овард.
Марҳилаи таъсиси факултет ҳамчун сохтори мустақили таълимӣ
Марҳилаи муҳими таърихи факултет ба 7 январи соли 2011 рост меояд. Тибқи маълумоти пешниҳодшуда, бо фармони ректори донишгоҳ таҳти №55-ФА факултети менеҷмент ва идораи сайёҳӣ ҳамчун сохтори мустақили таълимӣ ташкил карда шуд.
Таъсиси факултет натиҷаи мантиқии рушди самтҳои иқтисодӣ ва идоракунӣ, инчунин зарурати мутамарказ намудани фаъолияти таълимӣ, илмӣ ва методӣ дар самтҳои мазкур ба ҳисоб мерафт. Ин иқдом имконият фароҳам овард, ки омодасозии мутахассисон дар соҳаҳои менеҷмент, иқтисодиёт ва сайёҳӣ дар заминаи сохтори мустақили таълимӣ ба роҳ монда шуда, барои рушди минбаъдаи ихтисосҳо ва такмили барномаҳои таълимӣ шароити мусоид фароҳам оварда шавад.
Ташкили факултет инчунин барои тақвияти ҳамкории байни самтҳои иқтисодӣ, идоракунӣ ва сайёҳӣ заминаи ташкилии зарурӣ ба вуҷуд овард. Мазмуни чунин ҳамкорӣ дар он ифода меёбад, ки рушди соҳаи сайёҳӣ танҳо бо мавҷудияти захираҳои табиӣ ва фарҳангӣ маҳдуд намешавад, балки идоракунии самаранок, банақшагирии иқтисодӣ, маркетинг, идоракунии молиявӣ, рушди соҳибкорӣ ва истифодаи технологияҳои муосирро низ талаб менамояд.
Аз ин рӯ, таъсиси факултети менеҷмент ва идораи сайёҳӣ дар ташаккули низоми омодасозии кадрҳои соҳавӣ ва таҳкими иқтидори таълимии донишгоҳ аҳамияти муҳим пайдо намуд.
Марҳилаи рушди таълимӣ ва илмии факултет
Дар давраи минбаъдаи фаъолият факултет тадриҷан мавқеи худро ҳамчун сохтори махсусгардонидашудаи омодасозии мутахассисони соҳаҳои менеҷмент, иқтисодиёт ва сайёҳӣ мустаҳкам намуд. Рушди фаъолияти он бо густариши доираи ихтисосҳо, такмили мазмуни таълим, ҷалби омӯзгорони соҳибтаҷриба ва афзоиши таваҷҷуҳ ба корҳои илмӣ-таҳқиқотӣ алоқаманд мебошад.
Дар ин марҳила масъалаҳои баланд бардоштани сифати таълим, такмили барномаҳои таълимӣ, истифодаи усулҳои фаъоли омӯзиш, рушди тафаккури таҳлилӣ ва ташаккули малакаҳои амалии донишҷӯён аҳамияти махсус пайдо карданд.
Раванди таълим тадриҷан ба принсипҳои таҳсилоти босифати касбӣ, омодасозии мутахассисони мутобиқ ба талаботи бозори меҳнат ва истифодаи усулҳои муосири идоракунии фаъолияти таълимӣ равона гардид. Ҳамзамон, зарурати пайвастани донишҳои назариявӣ бо таҷрибаи воқеии иқтисодӣ, фаъолияти ташкилотҳо ва талаботи корфармоён бештар эҳсос карда шуд.
Дар ин замина, факултет барои ташаккули муҳити таълимию илмӣ, рушди иқтидори касбии донишҷӯён ва таҳкими робитаи таълим бо фаъолияти илмӣ тадбирҳои дахлдорро амалӣ менамояд.
- СОХТОРИ ТАШКИЛӢ ВА САМТҲОИ АСОСИИ ФАЪОЛИЯТИ ФАКУЛТЕТ
Факултети менеҷмент ва идораи сайёҳӣ сохтори таълимӣ ва илмие мебошад, ки фаъолияти он ба ҳамоҳангсозии раванди таълим, рушди корҳои илмӣ-таҳқиқотӣ, такмили таъминоти методӣ ва омодасозии мутахассисон барои бахшҳои гуногуни иқтисоди миллӣ равона гардидааст.
Дар сохтори факултет ду кафедра — кафедраи менеҷмент ва ташкили сайёҳӣ ва кафедраи географияи иқтисодӣ ва методикаи таълими география фаъолият менамояд.
Мавҷудияти ин ду кафедра барои ташаккули муҳити байнисоҳавии таълимӣ замина фароҳам меорад. Агар кафедраи менеҷмент ва ташкили сайёҳӣ бештар ба масъалаҳои идоракунӣ, иқтисодиёт, молия, соҳибкорӣ ва ташкили фаъолияти сайёҳӣ таваҷҷуҳ намояд, кафедраи географияи иқтисодӣ ва методикаи таълими география масъалаҳои ҷойгиршавии истеҳсолот, захираҳои табиӣ, аҳолӣ, ҳудудҳои иқтисодӣ ва ҷанбаҳои ҷуғрофии рушди минтақаҳоро фаро мегирад.
Ҳамкории ин кафедраҳо барои омода намудани мутахассисоне мусоидат мекунад, ки қодиранд масъалаҳои иқтисодӣ, иҷтимоӣ, идоракунӣ ва ҳудудии рушди минтақаҳоро дар робитаи мутақобила таҳлил намоянд.
Кафедраи менеҷмент ва ташкили сайёҳӣ
Кафедраи менеҷмент ва ташкили сайёҳӣ яке аз воҳидҳои асосии таълимӣ ва илмии факултет буда, дар омодасозии мутахассисони соҳаҳои менеҷмент, идоракунии иқтисодӣ, молия, фаъолияти сайёҳӣ ва инноватсия нақши муҳим дорад.
Фаъолияти кафедра ба ташаккули донишҳои назариявӣ, малакаҳои касбӣ ва салоҳиятҳои амалии донишҷӯён равона гардидааст. Дар ин раванд омӯзиши принсипҳои менеҷмент, усулҳои банақшагирӣ, ташкили фаъолияти ташкилотҳо, қабули қарорҳои идоракунӣ ва истифодаи воситаҳои муосири таҳлили иқтисодӣ мавқеи муҳим дорад.
Дар баробари ин, кафедра масъалаҳои иқтисодиёти сайёҳӣ, ташкили хизматрасониҳои туристӣ, идоракунии корхонаҳои сайёҳӣ, маркетинги хизматрасониҳо, идоракунии захираҳои инсонӣ, идоракунии молиявӣ ва менеҷменти инноватсиониро дар раванди таълим фаро мегирад.
Дар кафедра панҷ нафар номзади илмҳои иқтисодӣ — дотсент, се нафар саромӯзгор ва шаш нафар омӯзгор фаъолият менамоянд. Ҳайати илмӣ-педагогии кафедра дар таълими фанҳои тахассусӣ, таҳияи маводи таълимӣ ва методӣ, роҳбарии корҳои курсӣ ва хатмӣ, омодасозии магистрҳо ва унвонҷӯён, инчунин анҷом додани корҳои илмӣ-таҳқиқотӣ саҳм мегузорад.
Иқтидори илмӣ-педагогии кафедра барои баланд бардоштани сифати таълим ва рушди минбаъдаи таҳқиқоти илмӣ заминаи муҳим ба ҳисоб меравад.
Ихтисосҳои кафедраи менеҷмент ва ташкили сайёҳӣ
Ба кафедраи менеҷмент ва ташкили сайёҳӣ ихтисосҳои зерин вобаста мебошанд:
- Менеҷмент дар соҳаи иҷтимоӣ;
- Менеҷменти молиявӣ;
- Иқтисод ва идораи сайёҳӣ;
- Идораи мақомоти маҳаллӣ;
- Менеҷменти инноватсионӣ.
Ҳар яке аз ин ихтисосҳо самти муайяни омодасозии касбиро фаро гирифта, барои ташаккули кадрҳои дорои донишҳои махсус ва қобилияти ҳалли масъалаҳои амалии идоракунӣ равона гардидааст.
Ихтисоси менеҷмент дар соҳаи иҷтимоӣ ба омӯзиши механизмҳои идоракунии ташкилотҳои иҷтимоӣ, ташкили хизматрасониҳои иҷтимоӣ ва баланд бардоштани самаранокии идоракунии равандҳои иҷтимоӣ нигаронида шудааст.
Ихтисоси менеҷменти молиявӣ омодасозии мутахассисонро дар самти идоракунии захираҳои молиявӣ, банақшагирии молиявӣ, таҳлили натиҷаҳои фаъолияти иқтисодӣ ва қабули қарорҳои молиявӣ фаро мегирад.
Ихтисоси иқтисод ва идораи сайёҳӣ ба омӯзиши асосҳои иқтисодии соҳаи сайёҳӣ, идоракунии корхонаҳои туристӣ, рушди инфрасохтор, ташкили маҳсулоти сайёҳӣ ва баланд бардоштани рақобатпазирии хизматрасониҳо равона гардидааст.
Ихтисоси идораи мақомоти маҳаллӣ масъалаҳои идоракунии рушди маҳаллӣ, банақшагирии иҷтимоию иқтисодӣ, истифодаи самараноки захираҳои ҳудудӣ ва ташкили фаъолияти мақомоти идоракуниро дар бар мегирад.
Ихтисоси менеҷменти инноватсионӣ бошад, ба омӯзиши равандҳои инноватсионӣ, ҷорӣ намудани технологияҳои нав, идоракунии тағйирот ва баланд бардоштани самаранокии фаъолияти ташкилотҳо тавассути навовариҳо равона шудааст.
Ҳамин тариқ, гуногунрангии ихтисосҳои кафедра барои омода намудани мутахассисони соҳаҳои мухталифи иқтисодиёт ва идоракунӣ имконият фароҳам оварда, доираи фаъолияти таълимӣ ва илмии факултетро васеъ менамояд.
- КАФЕДРАИ ГЕОГРАФИЯИ ИҚТИСОДӢ ВА МЕТОДИКАИ ТАЪЛИМИ ГЕОГРАФИЯ
Кафедраи географияи иқтисодӣ ва методикаи таълими география яке аз сохторҳои муҳими таълимӣ ва илмии факултет буда, дар омодасозии мутахассисон дар самтҳои география, ҷуғрофияи иқтисодӣ, ҳифзи табиат ва ҷанбаҳои ҳудудии рушди иқтисодию иҷтимоӣ саҳм мегузорад.
Фаъолияти кафедра ба омӯзиши қонуниятҳои ҷойгиршавии аҳолӣ ва истеҳсолот, хусусиятҳои рушди минтақаҳо, истифодаи захираҳои табиӣ, ташаккули робитаҳои иқтисодии ҳудудӣ ва масъалаҳои ҳифзи муҳити зист алоқаманд мебошад.
Дар шароити рушди иқтисоди минтақавӣ ва афзоиши аҳамияти истифодаи самараноки захираҳои ҳудудӣ омӯзиши географияи иқтисодӣ барои муайян намудани имкониятҳои рушди истеҳсолот, сайёҳӣ, инфрасохтор ва дигар бахшҳои иқтисодиёт аҳамияти махсус дорад.
Дар кафедра шаш нафар номзади илм, ду нафар саромӯзгор ва ҳаждаҳ нафар омӯзгор фаъолият менамоянд. Ҳайати омӯзгорони кафедра дар таълими фанҳои тахассусӣ, таҳияи маводи таълимӣ, роҳбарии корҳои илмии донишҷӯён ва омӯзиши масъалаҳои ҷуғрофию иқтисодӣ иштирок менамоянд.
Ба кафедра ихтисосҳои зерин вобаста мебошанд:
- География;
- География бо асосҳои иқтисодиёт;
- География ва ҳифзи табиат;
- География бо ихтисоси иловагии демография;
- Географияи сайёҳӣ ва менеҷменти сайёҳат.
Мавҷудияти чунин доираи ихтисосҳо барои омода намудани мутахассисоне замина фароҳам меорад, ки дорои донишҳои назариявӣ ва малакаҳои амалии таҳлили муҳити табиӣ, иҷтимоӣ ва иқтисодии минтақаҳо мебошанд.
Ҳамкории кафедраи географияи иқтисодӣ ва методикаи таълими география бо кафедраи менеҷмент ва ташкили сайёҳӣ имконият медиҳад, ки масъалаҳои рушди сайёҳӣ на танҳо аз нуқтаи назари иқтисодӣ ва идоракунӣ, балки бо дарназардошти хусусиятҳои ҷуғрофӣ, иқтидори табиӣ ва фарҳангӣ, имкониятҳои ҳудудӣ ва омилҳои иҷтимоӣ низ мавриди омӯзиш қарор гиранд.
Ин ҳамгироӣ барои ташаккули равиши комплексӣ ба омӯзиши иқтисоди минтақавӣ ва рушди соҳаи сайёҳӣ аҳамияти муҳим дорад.
- ФАЪОЛИЯТИ ТАЪЛИМӢ ВА ОМОДАСОЗИИ МУТАХАССИСОН
Фаъолияти таълимӣ самти марказии кори факултети менеҷмент ва идораи сайёҳӣ ба ҳисоб меравад. Мақсади асосии он омода намудани мутахассисони дорои донишҳои назариявии муосир, малакаҳои амалии касбӣ ва қобилияти мустақилона ҳал намудани масъалаҳои иқтисодӣ, идоракунӣ ва ташкилӣ мебошад.
Раванди таълим дар факултет бо дарназардошти талаботи стандартҳои таҳсилоти олии касбӣ, барномаҳои таълимӣ ва хусусиятҳои ихтисосҳои амалкунанда ташкил карда мешавад. Дар ин раванд омӯзиши фанҳои умумикасбӣ, тахассусӣ ва соҳавӣ барои ташаккули заминаи зарурии донишҳои касбии донишҷӯён аҳамияти муҳим дорад.
Бо дарназардошти хусусияти амалии ихтисосҳои факултет, пайвастани донишҳои назариявӣ бо таҷрибаи воқеии фаъолияти ташкилотҳо ва субъектҳои иқтисодӣ яке аз масъалаҳои муҳими такмили сифати таълим мебошад.
Истифодаи усулҳои интерактивии омӯзиш, таҳлили ҳолатҳои воқеӣ, иҷрои супоришҳои амалӣ, таҳияи лоиҳаҳои таълимӣ, корҳои мустақилона ва иштироки донишҷӯён дар конференсияҳои илмӣ барои инкишофи қобилияти таҳлилӣ ва ташаккули малакаҳои касбии онҳо мусоидат менамояд.
Дар раванди таълим таваҷҷуҳ ба ташаккули чунин салоҳиятҳо муҳим аст:
- қобилияти таҳлил ва арзёбии вазъи иқтисодӣ;
- малакаҳои банақшагирӣ ва ташкили фаъолияти ташкилотҳо;
- қобилияти қабули қарорҳои асосноки идоракунӣ;
- малакаи истифодаи технологияҳои иттилоотӣ ва рақамӣ;
- қобилияти таҳияи пешниҳодҳои иқтисодӣ ва идоракунӣ;
- малакаҳои муоширати касбӣ ва кор дар гурӯҳ;
- қобилияти гузаронидани таҳқиқоти мустақилонаи илмӣ.
Ташаккули чунин салоҳиятҳо барои баланд бардоштани рақобатпазирии хатмкунандагон ва мутобиқсозии онҳо ба талаботи тағйирёбандаи бозори меҳнат мусоидат мекунад.
Факултет дар омодасозии мутахассисон бояд ба ҳамгироии се ҷузъи асосӣ — таълим, илм ва таҷрибаи амалӣ — таваҷҷуҳи доимӣ зоҳир намояд. Маҳз дар заминаи чунин ҳамгироӣ имконияти ташаккули мутахассисони соҳибкасб, ташаббускор ва дорои тафаккури инноватсионӣ фароҳам мегардад.
- ФАЪОЛИЯТИ ИЛМӢ–ТАҲҚИҚОТӢ ВА ИҚТИДОРИ ИЛМИИ ФАКУЛТЕТ
Фаъолияти илмӣ-таҳқиқотӣ яке аз самтҳои муҳими рушди факултети менеҷмент ва идораи сайёҳӣ мебошад. Ин самти фаъолият барои такмили заминаи назариявӣ ва методологии фанҳои таълимӣ, рушди иқтидори илмии омӯзгорон ва ҷалби донишҷӯён ба омӯзиши масъалаҳои мубрами иқтисодӣ ва иҷтимоӣ аҳамияти муҳим дорад.
Самтҳои таҳқиқоти илмии омӯзгорони факултет масъалаҳои менеҷмент, иқтисодиёт, фаъолияти соҳибкорӣ, молия, маркетинг, рушди сайёҳӣ, ҷуғрофияи иқтисодӣ, идоракунии инноватсионӣ ва рушди устувори минтақаҳоро фаро мегиранд.
Дар шароити муосир таҳқиқоти мазкур бояд на танҳо ба омӯзиши масъалаҳои назариявӣ, балки ба таҳлили равандҳои воқеии иқтисодӣ, муайян намудани мушкилоти мавҷуда ва таҳияи пешниҳодҳои илмии дорои аҳамияти амалӣ низ равона карда шаванд.
Натиҷаҳои корҳои илмӣ дар шакли мақолаҳо, маърӯзаҳои илмӣ, маводи конференсияҳо, корҳои илмӣ-методӣ ва рисолаҳои илмӣ инъикос меёбанд. Иштироки омӯзгорон дар чорабиниҳои илмӣ ва табодули натиҷаҳои таҳқиқот барои баланд бардоштани сатҳи касбӣ ва густариши ҳамкориҳои илмӣ мусоидат менамояд.
Яке аз самтҳои муҳими фаъолияти илмии факултет ҷалби донишҷӯён ва магистрҳо ба корҳои таҳқиқотӣ мебошад. Иштирок дар маҳфилҳои илмӣ, конференсияҳо, озмунҳои илмӣ ва иҷрои корҳои курсӣ ва хатмӣ барои ташаккули малакаҳои таҳлилӣ, истифодаи усулҳои илмӣ ва рушди қобилияти таҳқиқотии ҷавонон замина фароҳам меорад.
Дар ин раванд роҳбарии илмии омӯзгорон, интихоби мавзӯъҳои мубрам, истифодаи маълумоти оморӣ ва таҳлили воқеии равандҳои иқтисодӣ аҳамияти махсус дорад.
Тақвияти фаъолияти илмӣ-таҳқиқотӣ метавонад ба рушди минбаъдаи мактабҳои илмӣ, зиёд намудани натиҷаҳои интишоротӣ, таҳияи лоиҳаҳои илмӣ ва густариши ҳамкориҳои байнидонишгоҳӣ мусоидат намояд.
- ҲАЙАТИ ИЛМӢ–ПЕДАГОГӢ ВА ЗАМИНАИ МОДДИЮ ТЕХНИКИИ ФАКУЛТЕТ
Иқтидори кадрӣ ва заминаи моддию техникии факултет аз омилҳои муҳими таъмини сифати таҳсилот ва рушди фаъолияти таълимӣ ва илмӣ ба ҳисоб мераванд.
Тибқи маълумоти пешниҳодшуда, дар факултети менеҷмент ва идораи сайёҳӣ дар маҷмӯъ 36 нафар омӯзгор фаъолияти таълимию илмӣ доранд. Дар байни онҳо намояндагони ҳайати илмӣ-педагогӣ, аз ҷумла дотсентон, номзадҳои илм, саромӯзгорон ва унвонҷӯён мавҷуданд.
Сатҳи тахассусии омӯзгорон барои таъмини сифати таълим, роҳбарии корҳои илмии донишҷӯён ва рушди таҳқиқоти соҳавӣ аҳамияти муҳим дорад. Ҳамзамон, такмили ихтисоси омӯзгорон, иштироки онҳо дар барномаҳои бозомӯзӣ, омӯзиши таҷрибаи пешқадам ва истифодаи усулҳои муосири таълим бояд ҳамчун самтҳои доимии рушди факултет баррасӣ карда шаванд.
Тибқи маълумоти мавҷуда, факултет дорои 11 синфхона, як озмоишгоҳи компютерӣ, ду смарт-экран, ду кафедра ва ҳафт утоқи корӣ мебошад.
Мавҷудияти чунин заминаи моддию техникӣ барои ташкили машғулиятҳои назариявӣ ва амалӣ, истифодаи технологияҳои иттилоотию коммуникатсионӣ, пешниҳоди маводи электронӣ ва такмили муҳити таълим имконият фароҳам меорад.
Дар шароити рушди технологияҳои рақамӣ истифодаи самараноки имкониятҳои озмоишгоҳи компютерӣ, захираҳои электронии таълимӣ ва воситаҳои муосири муаррифии маводи таълимӣ метавонад ба баланд бардоштани сифати таълим мусоидат намояд.
Дар баробари ин, рушди минбаъдаи инфрасохтори таълимӣ, ғанӣ гардонидани захираҳои китобхонавию электронӣ, беҳтар намудани дастрасӣ ба пойгоҳҳои илмӣ ва ҷорӣ намудани технологияҳои нав дар раванди таълим аз ҷумлаи вазифаҳои муҳими факултет ба ҳисоб мераванд.
- ҲАЙАТИ ДОНИШҶӮЁН ВА ДОИРАИ ОМОДАСОЗИИ КАДРҲО
Факултети менеҷмент ва идораи сайёҳӣ дар омодасозии мутахассисони соҳаҳои гуногуни иқтисодиёт ва идоракунӣ нақши муҳим дорад. Доираи ихтисосҳои амалкунанда имкон медиҳад, ки донишҷӯён донишҳои касбиро дар самтҳои гуногун аз худ намуда, барои фаъолияти минбаъдаи меҳнатӣ дар ташкилоту муассисаҳо, субъектҳои соҳибкорӣ ва сохторҳои идоракунӣ омода гарданд.
Тибқи маълумоти дар маводи пешниҳодшуда зикршуда, дар факултет 828 нафар донишҷӯ аз рӯйи 10 ихтисос таҳсил менамоянд. Инчунин, 11 нафар магистр ба таҳсил фаро гирифта шудаанд.
Омодасозии донишҷӯён дар доираи ихтисосҳои гуногун барои фарогирии талаботи соҳаҳои иқтисодӣ, молиявӣ, иҷтимоӣ, идоракунии давлатӣ ва сайёҳӣ имконият фароҳам меорад.
Муҳим аст, ки донишҷӯён дар баробари азхуд намудани донишҳои назариявӣ ба масъалаҳои амалии фаъолияти касбӣ низ шинос шаванд. Бо ин мақсад, ташкили таҷрибаомӯзии таълимӣ ва истеҳсолӣ, ҷалби мутахассисони соҳа ба машғулиятҳо, баргузории семинарҳои соҳавӣ ва таҳияи лоиҳаҳои амалӣ метавонад самаранокии раванди таълимро баланд бардорад.
Ҳамкории донишҷӯён бо ташкилоту муассисаҳо ва корхонаҳои дахлдор барои фаҳмиши амиқтари муҳити воқеии фаъолияти касбӣ ва ташаккули малакаҳои зарурии меҳнатӣ мусоидат менамояд.
Таваҷҷуҳ ба рушди фаъолияти мустақилонаи донишҷӯён, иштироки онҳо дар корҳои илмӣ ва ташаккули малакаҳои истифодаи технологияҳои иттилоотӣ низ яке аз омилҳои муҳими баланд бардоштани сифати омодасозии кадрҳо мебошад.
- ҲАМКОРИҲОИ ИЛМӢ, ТАЪЛИМӢ ВА КАСБӢ
Густариши ҳамкориҳои илмӣ ва таълимӣ яке аз самтҳои муҳими баланд бардоштани иқтидори факултети менеҷмент ва идораи сайёҳӣ ба ҳисоб меравад.
Ҳамкориҳои байнидонишгоҳӣ барои мубодилаи таҷрибаи таълимӣ, такмили барномаҳои таҳсилотӣ, ташкили чорабиниҳои илмӣ ва рушди робитаҳои касбӣ заминаи мусоид фароҳам меоранд.
Тибқи маълумоти мавҷуда, робитаҳои илмӣ ва таълимии факултет бо як қатор муассисаҳои таҳсилоти олӣ ва марказҳои илмии ҷумҳурӣ ва хориҷи кишвар ба роҳ монда шудаанд. Ба онҳо Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон, Донишгоҳи тиҷорати Тоҷикистон, Донишкадаи соҳибкорӣ ва хизмати Тоҷикистон, Донишгоҳи славянии Тоҷикистон, Донишкадаи андоз ва ҳуқуқ, Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ, Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров, Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ, Донишгоҳи давлатии Хоруғ ба номи Моёншо Мироншоев, Маркази рушди инноватсионии илм ва технологияҳои рақамии Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, Институти масъалаҳои об, гидроэнергетика ва экологияи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ва Донишгоҳи давлатии таҳқиқотии шаҳри Перм дохил мешаванд.
Чунин ҳамкориҳо метавонанд барои ташкили конференсияҳо ва семинарҳои муштарак, табодули маводи таълимӣ, таҳияи мақолаҳои илмӣ, гузаронидани таҳқиқоти муштарак ва баланд бардоштани сатҳи омодасозии мутахассисон замина фароҳам оваранд.
Дар баробари ҳамкориҳои илмӣ ва таълимӣ, густариши робита бо субъектҳои бозори меҳнат низ аҳамияти муҳим дорад. Ҳамкории муассисаҳои таълимӣ бо корхонаҳо, ташкилотҳои сайёҳӣ, муассисаҳои молиявӣ ва мақомоти идоракунӣ барои мутобиқсозии мазмуни таълим ба талаботи амалии иқтисодиёт мусоидат менамояд.
Тақвияти чунин робитаҳо метавонад ба ташаккули низоми устувори ҳамкории донишгоҳ, корфармоён ва донишҷӯён мусоидат намуда, имкониятҳои таҷрибаомӯзӣ ва шуғли хатмкунандагонро васеъ гардонад.
- НАҚШИ ФАКУЛТЕТ ДАР РУШДИ ИҚТИСОДИЁТ ВА СОҲАИ САЙЁҲИИ МИНТАҚА
Фаъолияти факултети менеҷмент ва идораи сайёҳӣ аз ҷиҳати омодасозии кадрҳо барои рушди иқтисодиёт ва бозори хизматрасониҳо аҳамияти муҳим дорад. Ин аҳамият, пеш аз ҳама, дар омода намудани мутахассисоне зоҳир мегардад, ки метавонанд дар сохторҳои идоракунӣ, ташкилотҳои иқтисодӣ, муассисаҳои молиявӣ ва корхонаҳои сайёҳӣ фаъолият намоянд.
Дар шароити рушди иқтисоди минтақаҳо истифодаи самараноки захираҳои инсонӣ, табиӣ, молиявӣ ва ташкилӣ аҳамияти махсус пайдо мекунад. Аз ин рӯ, омодасозии мутахассисони соҳаҳои менеҷмент, иқтисодиёт ва ҷуғрофияи иқтисодӣ метавонад ба беҳтар гардидани сифати қарорҳои идоракунӣ ва истифодаи самараноки имкониятҳои мавҷуда мусоидат намояд.
Соҳаи сайёҳӣ яке аз самтҳое мебошад, ки рушди он ҳамкории чандин соҳаи иқтисодиётро талаб мекунад. Ташкили хизматрасониҳои босифат, рушди инфрасохтор, истифодаи иқтидори табиӣ ва фарҳангӣ, ҷалби сармоягузорӣ, пешбурди маркетинг ва таъмини идоракунии самаранок аз омилҳои муҳими рушди он мебошанд.
Дар ин замина, факултет тавассути омодасозии мутахассисони соҳаи иқтисод ва идораи сайёҳӣ метавонад дар ташаккули иқтидори кадрии соҳа ва баланд бардоштани сатҳи касбии идоракунии фаъолияти сайёҳӣ саҳм гузорад.
Ҳамзамон, ихтисосҳои марбут ба идоракунии давлатӣ, менеҷменти молиявӣ ва менеҷменти инноватсионӣ барои омода намудани кадрҳое мусоидат мекунанд, ки метавонанд дар ҳалли масъалаҳои рушди маҳаллӣ, истифодаи самараноки захираҳои молиявӣ ва татбиқи навовариҳои ташкилӣ ва технологӣ иштирок намоянд.
Ҳамин тариқ, нақши факултетро дар рушди минтақа метавон ҳамчун саҳмгузорӣ дар ташаккули сармояи инсонӣ, баланд бардоштани иқтидори касбии кадрҳо ва таҳкими заминаҳои илмии идоракунии иқтисодӣ арзёбӣ намуд.
- ДУРНАМОИ РУШДИ ФАКУЛТЕТИ МЕНЕҶМЕНТ ВА ИДОРАИ САЙЁҲӢ
Дар шароити тағйирёбии муҳити иқтисодӣ, рақамикунонии равандҳои истеҳсолӣ ва хизматрасонӣ, рушди бозори меҳнат ва афзоиши талабот ба мутахассисони дорои салоҳиятҳои муосир такмили фаъолияти факултети менеҷмент ва идораи сайёҳӣ аҳамияти рӯзафзун пайдо менамояд.
Дурнамои рушди факултет бояд ба баланд бардоштани сифати таҳсилот, таҳкими иқтидори илмӣ, такмили барномаҳои таълимӣ, рушди инфрасохтори таълимӣ ва густариши ҳамкориҳои касбӣ асос ёбад.
Яке аз самтҳои муҳим такмили мазмуни барномаҳои таълимӣ бо дарназардошти тағйироти бозори меҳнат мебошад. Дар ин раванд ворид намудани масъалаҳои таҳлили иқтисодӣ, менеҷменти стратегӣ, маркетинги рақамӣ, идоракунии лоиҳаҳо, технологияҳои иттилоотӣ ва истифодаи воситаҳои муосири таҳлилӣ метавонад ба баланд бардоштани рақобатпазирии хатмкунандагон мусоидат намояд.
Самти дигари афзалиятнок рушди фаъолияти илмӣ-таҳқиқотӣ мебошад. Ташкили таҳқиқоти муштарак, ҷалби омӯзгорон ва донишҷӯён ба лоиҳаҳои илмӣ, таҳияи пешниҳодҳои амалӣ ва густариши интишороти илмӣ барои тақвияти мавқеи илмии факултет замина фароҳам меоранд.
Ҳамзамон, густариши ҳамкориҳо бо корхонаҳо, ташкилотҳои сайёҳӣ, муассисаҳои молиявӣ ва мақомоти маҳаллӣ метавонад барои ташкили таҷрибаомӯзии босифат, муайян намудани талаботи корфармоён ва беҳтар намудани имкониятҳои шуғли хатмкунандагон мусоидат намояд.
Такмили заминаи моддию техникӣ, истифодаи васеи захираҳои электронӣ, рушди муҳити рақамии таълим ва беҳтар намудани дастрасӣ ба манбаъҳои илмӣ низ аз ҷумлаи масъалаҳои муҳим ба ҳисоб мераванд.
Дар баробари ин, баланд бардоштани тахассуси омӯзгорон, рушди малакаҳои педагогӣ ва рақамии онҳо, ҷорӣ намудани усулҳои фаъоли таълим ва истифодаи таҷрибаи пешқадами муассисаҳои таҳсилоти олӣ бояд ҳамчун омилҳои муҳими такмили сифати таълим баррасӣ карда шаванд.
Бо мақсади рушди устувори факултет татбиқи тадбирҳои зерин мувофиқи мақсад мебошад:
- Такмили барномаҳои таълимӣ бо дарназардошти талаботи бозори меҳнат ва рушди соҳаҳои иқтисодӣ.
- Тақвияти робитаи таълим, илм ва таҷрибаи амалӣ.
- Густариши ҳамкориҳо бо корфармоён ва ташкилотҳои соҳавӣ.
- Баланд бардоштани сатҳи фаъолияти илмӣ–таҳқиқотии омӯзгорон ва донишҷӯён.
- Рушди инфрасохтори рақамӣ ва истифодаи технологияҳои муосири таълим.
- Тақвияти ҳамкориҳои байнидонишгоҳӣ ва байналмилалӣ.
- Таҳкими заминаи моддию техникии факултет.
- Баланд бардоштани сатҳи омодагии касбӣ ва рақобатпазирии хатмкунандагон.
Амалисозии ин тадбирҳо метавонад ба такмили фаъолияти таълимӣ ва илмӣ, баланд бардоштани сифати омодасозии мутахассисон ва таҳкими мавқеи факултет дар низоми таҳсилоти олии касбӣ мусоидат менамояд.
ХУЛОСА
Таърихи ташаккул ва рушди факултети менеҷмент ва идораи сайёҳии Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав раванди пайвастаи такмили сохтори таълимӣ, густариши самтҳои омодасозии кадрҳо ва рушди иқтидори илмӣ-педагогиро инъикос менамояд.
Заминаҳои ташаккули сохтори мазкур ба рушди самтҳои иқтисодӣ ва идоракунӣ дар донишгоҳ иртибот дошта, таъсиси факултет ҳамчун сохтори мустақили таълимӣ 7 январи соли 2011 бо фармони ректори донишгоҳ таҳти №55-ФА марҳилаи муҳим дар таърихи он ба ҳисоб меравад.
Дар давраи фаъолияти худ факултет самтҳои таълимӣ ва илмии худро густариш дода, барои омодасозии мутахассисон дар соҳаҳои менеҷмент, молия, идоракунии давлатӣ, сайёҳӣ, географияи иқтисодӣ ва дигар самтҳои ба онҳо алоқаманд заминаи ташкилию методӣ фароҳам овардааст.
Фаъолияти ду кафедраи факултет — кафедраи менеҷмент ва ташкили сайёҳӣ ва кафедраи географияи иқтисодӣ ва методикаи таълими география — барои ҳамгироии донишҳои иқтисодӣ, идоракунӣ, иҷтимоӣ ва ҷуғрофӣ мусоидат менамояд. Чунин ҳамгироӣ барои омода намудани мутахассисони дорои ҷаҳонбинии васеи касбӣ ва қобилияти таҳлили масъалаҳои мураккаби рушди иқтисодӣ ва минтақавӣ аҳамияти муҳим дорад.
Ҳамзамон, иқтидори илмӣ-педагогӣ, доираи ихтисосҳо, заминаи моддию техникӣ ва робитаҳои илмӣ-таълимии факултет барои рушди минбаъдаи фаъолияти он заминаи зарурӣ фароҳам меоранд.
Дар шароити муосир самтҳои афзалиятноки рушди факултет бояд ба баланд бардоштани сифати таҳсилот, таҳкими фаъолияти илмӣ-таҳқиқотӣ, такмили барномаҳои таълимӣ, густариши ҳамкорӣ бо корфармоён ва истифодаи самараноки технологияҳои рақамӣ равона карда шаванд.
Дар маҷмӯъ, факултети менеҷмент ва идораи сайёҳӣ ҳамчун сохтори муҳими таълимӣ ва илмии донишгоҳ дар ташаккули сармояи инсонӣ, омодасозии мутахассисони соҳибихтисос ва рушди иқтидори касбии соҳаҳои иқтисодиёт ва идоракунӣ нақши муҳим дошта, рушди минбаъдаи фаъолияти он бо тақвияти робитаи таълим, илм ва таҷрибаи амалӣ алоқаманд мебошад.
