Дар шароити муосир, ки ҷомеа бо тағйироти босуръати иҷтимоӣ, иттилоотӣ ва фарҳангӣ рӯ ба рӯ гардидааст, масъалаи ҳифзи солимии равонии насли нав ба яке аз самтҳои муҳими сиёсати иҷтимоӣ ва маориф табдил ёфтааст. Аз ин рӯ, таъсиси воҳиди кории равоншинос дар ҳамаи муассисаҳои таҳсилоти миёна ва олии кишвар на танҳо як иқдоми судманд, балки зарурати воқеии замон мебошад.
Имрӯз хонандагону донишҷӯён бо фишорҳои гуногун, аз ҷумла мушкилоти оилавӣ, таъсири шабакаҳои иҷтимоӣ, душвориҳои муошират ва масъалаҳои вобаста ба худшиносӣ рӯ ба рӯ мешаванд. Дар бисёр ҳолатҳо онҳо наметавонанд чунин мушкилотро мустақилона ҳал намоянд. Ин ҳолат метавонад ба паст шудани сатҳи таҳсил, коҳиши худбоварӣ ва ҳатто пайдоиши мушкилоти ҷиддии равонӣ оварда расонад. Маҳз дар чунин вазъият нақши равоншинос ҳамчун мутахассиси касбӣ хеле муҳим мегардад.
Равоншиноси муассисаи таълимӣ метавонад ба хонандагон ва донишҷӯён дар фаҳмидани ҳолати равонии худ, рафъи стресс, рушди малакаҳои муошират ва баланд бардоштани эътимод ба худ кумак расонад. Ҳамзамон, ӯ бо омӯзгорон ва падару модарон ҳамкорӣ намуда, барои ташкили муҳити солими равонӣ дар муассиса саҳми арзанда мегузорад.
Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон баъзе қадамҳо дар самти ҷорӣ намудани хизматрасонии равоншиносӣ дар муассисаҳои таълимӣ андешида шудаанд, аммо ин таҷриба ҳанӯз фарогири ҳамаи муассисаҳо нест. Дар бисёр мактабҳо ва донишгоҳҳо воҳиди алоҳидаи равоншинос вуҷуд надорад ё фаъолияти он маҳдуд мебошад. Ин ҳолат зарурати густариши чунин хизматрасониро боз ҳам бештар нишон медиҳад.
Бо мақсади беҳтар намудани вазъ, пешниҳод мегардад, ки дар ҳамаи муассисаҳои таълимӣ воҳиди равоншинос таъсис дода шавад. Ин мутахассисон бояд дорои таҳсилоти соҳавӣ, малакаҳои муосир ва қобилияти кор бо кӯдакон ва ҷавонон бошанд. Ҳамчунин, барои онҳо курсҳои такмили ихтисос ва омӯзишҳои мунтазам ташкил карда шаванд.
Яке аз самтҳои муҳими фаъолияти равоншинос гузаронидани корҳои пешгирикунанда мебошад. Баргузории семинарҳо, тренингҳо ва машғулиятҳои гурӯҳӣ оид ба идоракунии эҳсосот, ҳалли низоъҳо, пешгирии зӯроварӣ ва рушди шахсият таъсири мусбат мерасонад. Ин гуна чорабиниҳо ба ташаккули муҳити солим ва дӯстона дар муассиса мусоидат мекунанд.
Ҳамчунин, истифодаи усулҳои махфӣ ва боэътимоди машваратӣ барои кор бо хонандагон ва донишҷӯён аҳамияти калон дорад. Бисёре аз ҷавонон аз баён кардани мушкилоти худ шарм медоранд. Аз ин рӯ, бояд шароите муҳайё карда шавад, ки онҳо бо эътимод ба равоншинос муроҷиат намоянд.
Муҳим аст, ки ҷомеа ва масъулон аҳамияти ин масъаларо дуруст дарк намоянд. Солимии равонӣ бевосита ба сифати таҳсил, рафтори иҷтимоӣ ва ояндаи ҷавонон таъсир мерасонад. Бе таваҷҷуҳи ҷиддӣ ба ин самт расидан ба рушди устувори ҷомеа душвор мегардад.
Дар маҷмӯъ, ташкили воҳиди кории равоншинос дар муассисаҳои таълимӣ қадами муҳим дар роҳи таъмини рушди ҳаматарафаи насли нав мебошад. Ин иқдом метавонад на танҳо мушкилоти равониро коҳиш диҳад, балки барои тарбияи ҷавонони солим, масъул ва фаъол заминаи мусоид фароҳам оварад. Зеро ҷомеаи солим аз шахсони солими равонӣ оғоз меёбад.
Рамазон Гулзода,
номзади илмҳои педагогӣ,
Бибиробияи Алимардон,
донишҷӯи курси дуюми ихтисоси забон ва адабиёт
