Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон яке аз муҳимтарин дастовардҳои таърихи навини миллати тоҷик ба ҳисоб меравад. 9 сентябри соли 1991 Тоҷикистон роҳи мустақили давлатдориро интихоб намуда, барои муайян намудани самтҳои сиёсӣ, иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангии рушди ҷомеа имконияти таърихӣ пайдо кард.
Истиқлолият барои мардуми Тоҷикистон на танҳо соҳиб шудан ба мақоми давлати мустақил, балки оғози марҳилаи нави давлатсозӣ, эҳёи арзишҳои миллӣ ва ташаккули низоми муосири идоракунии давлатӣ гардид. Дар тӯли солҳои истиқлолият Тоҷикистон марҳилаҳои мураккаби ташаккули давлатдориро паси сар намуда, барои таҳкими пояҳои ҳуқуқии давлат, таъмини сулҳу субот, рушди иқтисоди миллӣ ва баланд бардоштани сатҳи зиндагии аҳолӣ тадбирҳои муҳимро амалӣ намуд.
Яке аз натиҷаҳои муҳимтарини истиқлолият ташаккули низоми мустақили давлатдории миллӣ мебошад. Қабули Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон дар соли 1994 барои бунёди давлати ҳуқуқбунёд, демократӣ ва дунявӣ заминаи устувори ҳуқуқӣ фароҳам овард. Дар шароити истиқлолият институтҳои давлатӣ такмил ёфта, сохтори мақомоти ҳокимияти давлатӣ ташаккул ёфт ва низоми қонунгузории миллӣ рушд кард.
Истиқлолият инчунин ба Тоҷикистон имконият дод, ки ҳамчун субъекти мустақили муносибатҳои байналмилалӣ сиёсати хориҷии худро муайян намуда, бо давлатҳои ҷаҳон ҳамкориҳои гуногунҷабҳа ба роҳ монад. Барои Тоҷикистон масъалаи таъмини сулҳу субот дар солҳои аввали истиқлолият аҳамияти махсус дошт. Ба даст омадани сулҳу ваҳдати миллӣ барои барқарор намудани иқтисоди кишвар, таҳкими давлатдорӣ ва фароҳам овардани шароити мусоид барои рушди иҷтимоӣ замина гузошт. Ваҳдати миллӣ ба яке аз арзишҳои муҳими ҷомеаи Тоҷикистон табдил ёфта, имрӯз ҳамчун омили муҳими суботи сиёсӣ ва рушди устувори кишвар арзёбӣ мегардад. Яке аз самтҳои муҳими сиёсати давлати соҳибистиқлол рушди иқтисоди миллӣ мебошад.
Дар давоми солҳои Истиқлолият соҳаҳои саноат, энергетика, нақлиёт, кишоварзӣ, сохтмон ва соҳибкорӣ рушд карданд. Бунёди корхонаҳои нави саноатӣ, рушди инфрасохтори энергетикӣ, сохтмони роҳҳо, нақбҳо ва пулҳо, инчунин татбиқи лоиҳаҳои бузурги иқтисодӣ барои тақвияти иқтидори истеҳсолии мамлакат мусоидат намуданд. Дар баробари ин, рушди иқтисоди рақамӣ, ҷорӣ намудани технологияҳои муосир ва баланд бардоштани рақобатпазирии истеҳсолоти миллӣ аз самтҳои муҳими марҳилаи имрӯзаи рушди Тоҷикистон ба ҳисоб мераванд.
Маориф ҳамчун яке аз соҳаҳои афзалиятноки сиёсати давлатӣ дар даврони истиқлолият ба таври назаррас рушд кард. Бунёду навсозии муассисаҳои таълимӣ, таъсиси муассисаҳои нави таҳсилоти олӣ ва миёнаи касбӣ, рушди низоми тайёр намудани кадрҳои баландихтисос ва истифодаи технологияҳои иттилоотӣ дар раванди таълим аз самтҳои асосии ин раванд мебошанд. Илм низ дар шароити истиқлолият ҳамчун омили муҳими рушди ҷомеа ва иқтисоди миллӣ мавқеи бештар пайдо намуд. Тақвияти таҳқиқоти илмӣ, омодасозии кадрҳои илмӣ ва рушди ҳамкориҳои байналмилалии муассисаҳои илмӣ барои ворид намудани Тоҷикистон ба фазои ҷаҳонии илм аҳамияти муҳим дорад.
Истиқлолият барои эҳёи арзишҳои миллӣ ва таҳкими худшиносии шаҳрвандон имкониятҳои васеъ фароҳам овард. Забони давлатӣ, таърих, фарҳанг, адабиёт, анъана ва мероси фарҳангии тоҷикон ҳамчун ҷузъҳои муҳими ҳувияти миллӣ мавриди таваҷҷуҳи бештар қарор гирифтанд. Арҷгузорӣ ба мероси таърихию фарҳангии миллати тоҷик, таҷлили санаҳои муҳими таърихӣ ва шиносонидани дастовардҳои фарҳангии кишвар дар арсаи байналмилалӣ барои баланд гардидани ҳисси худшиносӣ ва ифтихори миллӣ мусоидат мекунад.
Дар таҳкими давлатдории соҳибистиқлоли Тоҷикистон нақши Эмомалӣ Раҳмон ҳамчун роҳбари давлат дар марҳилаи ташаккул ва таҳкими сохторҳои давлатӣ муҳим арзёбӣ мешавад. Сиёсати таъмини сулҳу субот, таҳкими ваҳдати миллӣ, рушди иқтисодиву иҷтимоӣ ва густариши муносибатҳои байналмилалӣ аз самтҳои асосии сиёсати давлат дар даврони истиқлолият ба шумор мераванд. Яке аз самтҳои муҳими сиёсати хориҷии Тоҷикистон иштироки фаъол дар ҳалли масъалаҳои глобалӣ, аз ҷумла масъалаҳои об, тағйирёбии иқлим ва ҳифзи пиряхҳо мебошад. Ин раванд ба баланд гардидани мавқеи Тоҷикистон дар муносибатҳои байналмилалӣ мусоидат намудааст.
Ҷавонон қисми асосии неруи созандаи ҷомеаи муосир мебошанд. Дар шароити истиқлолият масъалаҳои таҳсил, касбомӯзӣ, рушди истеъдод ва иштироки ҷавонон дар ҳаёти ҷамъиятӣ аз самтҳои муҳими сиёсати давлатӣ ба ҳисоб мераванд. Имрӯз ҷавонони тоҷик дар соҳаҳои гуногуни иқтисод, илм, маориф, технология, варзиш ва фарҳанг фаъолият намуда, метавонанд дар рушди минбаъдаи давлат саҳми назаррас гузоранд. Истиқлолияти давлатӣ барои Ҷумҳурии Тоҷикистон имконияти таърихии мустақилона муайян намудани роҳи рушди сиёсӣ, иқтисодӣ ва иҷтимоиро фароҳам овард.
Дар тӯли 35 соли Истиқлолият кишвар марҳилаҳои муҳими давлатсозиро паси сар намуда, барои таҳкими сулҳу субот, рушди иқтисодӣ, пешрафти маорифу илм, эҳёи фарҳанг ва баланд бардоштани мақоми байналмилалии Тоҷикистон корҳои назаррас анҷом додааст.
Дар баробари дастовардҳо, марҳилаи нави рушди давлат вазифаҳои муҳим баланд бардоштани рақобатпазирии иқтисоди миллӣ, рушди саноат, истифодаи технологияҳои нав, таҳкими неруи инсонӣ, ҳифзи муҳити зист ва беҳтар намудани сатҳи зиндагии мардумро пеш мегузорад.
Аз ин рӯ, истиқлолият танҳо дастоварди таърихӣ, балки масъулияти бузурги ҳар як шаҳрванд дар назди давлат, миллат ва наслҳои оянда мебошад. Ҳифзи истиқлолият, таҳкими ваҳдати миллӣ ва саҳм гузоштан дар ободии Ватан вазифаи муқаддаси ҳар як фарди ҷомеа ба ҳисоб меравад.
Шамсов Ҷумахон,
омӯзгори Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав
